මෙම පළමු පාඩමෙන් ඔබ ජපන් භාෂාවේ මූලිකම අඩිතාලම දමා ගනු ඇත. අපි ජපන් අක්ෂර මාලාවේ සිට සරල ආචාර කිරීම් සහ ඔබව හඳුන්වා දෙන ආකාරය දක්වා සියල්ල සරලව ඉගෙන ගනිමු.
1. ජපන් භාෂාවේ හදවත: ලේඛන කලාව (The Heart of Japanese: Writing Systems)
බොහෝ භාෂාවල ඇත්තේ එක් අක්ෂර මාලාවක් වුවද, ජපන් භාෂාව සතුව ප්රධාන අක්ෂර මාලා තුනක් ඇත. මෙය මුලදී සංකීර්ණ බවක් පෙනුනත්, ඒ සෑම එකකටම නිශ්චිත කාර්යභාරයක් ඇත. ඒවා නම්:
- හිරගනා (ひらがな): මෙය ජපන් භාෂාවේ මූලිකම සහ බහුලවම භාවිතා වන අක්ෂර මාලාවයි. එය වක්ර, ගලායන හැඩයකින් යුක්ත වේ. ජපන් ಮೂಲ වචන සහ ව්යාකරණානුකූල කොටස් (particles වැනි) ලිවීමට මෙය භාවිතා කරයි. ඔබ මුලින්ම ඉගෙන ගත යුත්තේ මෙයයි.
- කතකනා (カタカナ): මෙය හිරගනා වලට සමාන ශබ්ද නියෝජනය කළත්, තියුණු, කෝණික හැඩයකින් යුක්ත වේ. විදේශීය වචන (උදා: コンピューター - konpyūtā - computer), විදේශිකයන්ගේ නම්, සතුන්ගේ හෝ ශාකවල විද්යාත්මක නාම සහ යමක් අවධාරණය කිරීමට (emphasis) මෙය භාවිතා කරයි.
- කන්ජි (漢字): මේවා චීනයෙන් ලබාගත් සංකේතාත්මක අක්ෂර වේ. සෑම කන්ජි අක්ෂරයකටම ශබ්දයක් මෙන්ම අර්ථයක් ද ඇත. උදාහරණයක් ලෙස, 木 යන කන්ජි අක්ෂරයේ අර්ථය 'ගස' වන අතර 山 යනු 'කන්ද' යි. නාමපද සහ ක්රියාපදවල මූල කොටස් ලිවීමට කන්ජි භාවිතා වේ. ජපන් භාෂාවේ දහස් ගණනක් කන්ජි ඇතත්, දෛනික භාවිතය සඳහා 2000ක් පමණ ප්රමාණවත් වේ. (අපි මේ ගැන 7 වන පාඩමේදී ගැඹුරින් කතා කරමු.)
හිරගනා (වමේ) සහ කතකනා (දකුණේ) මූලික අක්ෂර.
1.1 හිරගනා (ひらがな) ගැඹුරින් හඳුනාගනිමු
හිරගනා යනු ජපන් භාෂාවේ ශබ්දමය පදනමයි. එහි මූලික ශබ්ද 46ක් ඇත. මෙම ශබ්ද සටහන 五十音 (gojūon - 'ශබ්ද පනහ') ලෙස හැඳින්වේ.
මූලික ශබ්ද (The Gojūon Chart)
මෙම සටහන ස්වර 5ක් (あ, い, う, え, お) සහ ව්යංජනාක්ෂර-ස්වර සංයෝජන මත පදනම් වේ. සෑම අකුරකටම නිශ්චිත, වෙනස් නොවන උච්චාරණයක් ඇත.
- あ (a) - සිංහල 'අ' ශබ්දය මෙනි.
- い (i) - සිංහල 'ඉ' ශබ්දය මෙනි.
- う (u) - සිංහල 'උ' ශබ්දය මෙනි. නමුත් තොල් රවුම් නොකර උච්චාරණය කරන්න.
- え (e) - සිංහල 'එ' ශබ්දය මෙනි.
- お (o) - සිංහල 'ඔ' ශබ්දය මෙනි.
අනෙකුත් අක්ෂර මේවායේ සංයෝජන වේ: か (ka), き (ki), く (ku), け (ke), こ (ko) යනාදී වශයෙනි.
濁音 (Dakuon) - හඬ නැගෙන ශබ්ද
මූලික හිරගනා අක්ෂර සමහරක ඉහළ දකුණු කෙළවරේ කුඩා ඉරි දෙකක් (゛) යෙදීමෙන් ඒවායේ ශබ්දය වෙනස් කළ හැක. මෙය 点々 (tenten) ලෙස හැඳින්වේ. මෙයින් සිදුවන්නේ හඬ රහිත (unvoiced) ශබ්දයක්, හඬ සහිත (voiced) ශබ්දයක් බවට පත්වීමයි.
- か (ka) + ゛ = が (ga)
- さ (sa) + ゛ = ざ (za)
- た (ta) + ゛ = だ (da)
- は (ha) + ゛ = ば (ba)
半濁音 (Handakuon) - අර්ධ-හඬ නැගෙන ශබ්ද
'h' ශබ්දයෙන් පටන් ගන්නා අක්ෂරවලට කුඩා රවුමක් (゜) යෙදීමෙන් ඒවා 'p' ශබ්දයක් බවට පත් කළ හැක. මෙය 丸 (maru) ලෙස හැඳින්වේ.
- は (ha) + ゜ = ぱ (pa)
- ひ (hi) + ゜ = ぴ (pi)
- ふ (fu) + ゜ = ぷ (pu)
- へ (he) + ゜ = ぺ (pe)
- ほ (ho) + ゜ = ぽ (po)
2. දෛනික ජීවිතයේ පළමු පියවර: මූලික ආචාර කිරීම් සහ වැදගත් වාක්ය ඛණ්ඩ
ජපානයේ ආචාරශීලී බව ඉතා වැදගත් වේ. එබැවින්, මෙම මූලික ආචාර කිරීම් නිවැරදිව භාවිතා කිරීමෙන් ඔබට හොඳ ආරම්භයක් ලබා ගත හැකිය. මේවා හුදෙක් වචන පමණක් නොව, ජපන් සංස්කෘතියේ කොටසකි.
2.1 දවසේ විවිධ වේලාවන් සඳහා ආචාර කිරීම්
-
おはようございます (Ohayou gozaimasu)
සුබ උදෑසනක්. මෙය විධිමත් (formal) භාවිතයයි. උදෑසන 10 පමණ වන තුරු, රැකියා ස්ථානයේදී, ගුරුවරුන්ට හෝ ඔබ එතරම් නොදන්නා අයට මෙය භාවිතා කරයි. මිතුරන් හෝ පවුලේ අය සමඟ කතා කරන විට, සරලව おはよう (Ohayou) යැයි පැවසීම ප්රමාණවත්ය.
-
こんにちは (Konnichiwa)
ආයුබෝවන් / සුබ දවසක්. මෙය වඩාත් සුලභ ආචාරයයි. එය උදෑසන 10 සිට සවස 5-6 පමණ වන තුරු, එනම් දහවල් කාලයේදී භාවිතා වේ. සිත්ගන්නා කරුණ නම්, は අක්ෂරය සාමාන්යයෙන් 'ha' ලෙස උච්චාරණය කළද, මෙම වචනයේදී එය 'wa' ලෙස උච්චාරණය වීමයි.
-
こんばんは (Konbanwa)
සුබ සන්ධ්යාවක්. සවස් කාලයේදී, එනම් හිරු බැස ගිය පසු, මෙම ආචාරය භාවිතා කරයි. මෙහිදී ද は අක්ෂරය 'wa' ලෙස උච්චාරණය වේ.
-
おやすみなさい (Oyasuminasai)
සුබ රාත්රියක්. නින්දට යාමට පෙර හෝ රාත්රියේදී කෙනෙකුගෙන් සමුගන්නා විට මෙය භාවිතා කරයි. මිතුරන් සමඟ නම් සරලව おやすみ (Oyasumi) ලෙස පැවසිය හැක.
2.2 ස්තූතිය සහ සමාව අයැදීම
මෙම වචන ජපන් සංවාදවලදී නිතරම ඇසේ.
-
ありがとうございます (Arigatou gozaimasu)
බොහොම ස්තූතියි. මෙය වර්තමානයේ හෝ අනාගතයේ සිදුවන දෙයකට ස්තූති කිරීමට භාවිතා කරන විධිමත් ක්රමයයි. යමක් දැනටමත් සිදුවී අවසන් නම් (උදා: කෙනෙකු ඔබට උදව් කළ පසු), අතීත කාල ක්රියාවක් ලෙස ありがとうございました (Arigatou gozaimashita) ලෙස පැවසිය යුතුය. මිතුරන් සමඟ නම් සරලව ありがとう (Arigatou) යැයි පැවසිය හැක.
-
すみません (Sumimasen)
සමාවෙන්න / කණගාටුයි / Excuse me. මෙය ඉතා බහුකාර්ය වචනයකි.
- සමාව අයැදීමට: ඔබ යම් සුළු වරදක් කළ විට (උදා: පාරේදී කෙනෙකුගේ ඇඟේ හැප්පුණු විට).
- අවධානය ලබා ගැනීමට: වෙළඳසැලක සේවකයෙකුට කතා කිරීමට හෝ පාරේදී මග ඇසීමට.
- ස්තූති කිරීමට: කෙනෙකු ඔබට යම් කරදරයක් වී උදව් කළ විට (උදා: ඔබ බිම දැමූ යමක් අහුලා දුන් විට), "ඔබට කරදර කිරීම ගැන සමාවෙන්න, ස්තූතියි" යන අර්ථයෙන් ද すみません භාවිතා කළ හැක.
-
さようなら (Sayounara)
ආයුබෝවන් (සමුගැනීම). බොහෝ දෙනා මෙය 'Goodbye' ලෙස ඉගෙන ගත්තද, さようなら යන්නෙන් දිගු කලකට හෝ නැවත හමු නොවන බවට අදහසක් ගම්ය විය හැක. එබැවින්, දිනපතා හමුවන අයගෙන් සමුගැනීමේදී මෙය එතරම් භාවිතා නොවේ. ඒ වෙනුවට, じゃあ、また (Jaa, mata) (හොඳයි, නැවත හමුවෙමු) හෝ また明日 (Mata ashita) (හෙට හමුවෙමු) වැනි වාක්ය ඛණ්ඩ භාවිතා කිරීම වඩාත් සුදුසුය.
3. ඔබ කවුද?: පළමු සංවාදය (Who Are You?: The First Conversation)
දැන් අපි ජපන් භාෂාවෙන් සරල වාක්ය ගොඩනගන ආකාරය ඉගෙන ගනිමු. මූලිකම වාක්ය රටාව වන්නේ A は B です (A wa B desu) යන්නයි. මෙහි අර්ථය "A යනු B වේ" යන්නයි.
3.1 වාක්යයේ කොටස් වෙන් කර හඳුනාගනිමු
වාක්ය රටාව: A は B です
- A (Topic): ඔබ කතා කරන්නේ කවුරුන් හෝ කුමක් ගැනද යන්නයි. (උදා: මම, ඔබ, මේසය)
- は (wa) - The Topic Marker Particle: මෙය は (ha) ලෙස ලියන නමුත්, වාක්යයේ මාතෘකාව (topic) පෙන්වන particle එකක් ලෙස භාවිතා කරන විට 'wa' ලෙස උච්චාරණය කරයි. "මෙන්න මේ මාතෘකාව ගැනයි මම දැන් කතා කරන්නේ" යැයි සවන් දෙන්නාට දැනුම් දීම මෙහි කාර්යයයි.
- B (Information): මාතෘකාව පිළිබඳ තොරතුරු. (උදා: ශිෂ්යයෙක්, ලාංකිකයෙක්, පොතක්)
- です (desu) - The Polite Ending: වාක්යයක් ආචාරශීලීව සහ ස්ථිර ලෙස අවසන් කිරීමට මෙය යොදයි. එය 'is', 'am', 'are' වලට සමාන කාර්යයක් ඉටු කරයි.
3.2 ඔබව හඳුන්වා දීම
ඔබ පළමු වරට කෙනෙකුට ඔබව හඳුන්වා දෙන විට, নির্দিষ্ট පිළිවෙළක් ඇත. එය සංස්කෘතික වශයෙන් ඉතා වැදගත් වේ.
පළමු පියවර: ආරම්භක ආචාරය
はじめまして。 (Hajimemashite.)
"මුලින්ම හමුවීම සතුටක්." මෙය භාවිතා කරන්නේ ඔබ ජීවිතයේ පළමු වතාවට කෙනෙකු හමුවන විට පමණි.
දෙවන පියවර: ඔබේ නම පැවසීම
私は [ඔබේ නම] です。 (Watashi wa [Your Name] desu.)
"මම [ඔබේ නම]."
උදාහරණයක් ලෙස: 私はスニルです。 (Watashi wa Sunil desu.) - මම සුනිල්.
තුන්වන පියවර: අවසාන ආචාරය
どうぞよろしくおねがいします。 (Douzo yoroshiku onegaishimasu.)
"ඔබව ඇසුරු කිරීමට ලැබීම සතුටක් / මින් ඉදිරියට හොඳ හිත පතමි." මෙම වාක්යයට සෘජු පරිවර්තනයක් නැත. එය "Please be kind to me" හෝ "I look forward to our future relationship" වැනි අර්ථයක් දරයි. මෙය ජපන් හඳුන්වාදීමක අනිවාර්ය අංගයකි.
සම්පූර්ණ හඳුන්වාදීම:
はじめまして。
私はスニルです。
どうぞよろしくおねがいします。
Hajimemashite.
Watashi wa Sunil desu.
Douzo yoroshiku onegaishimasu.
3.3 ප්රශ්න ඇසීම සහ පිළිතුරු දීම
වාක්යයක් ප්රශ්නයක් බවට පත් කිරීම ඉතා පහසුයි. වාක්යය අවසානයේ か (ka) particle එක එකතු කරන්න. වාක්යයේ ස්වරය ඉහළ නැංවීමක් ද සිදු වේ.
ප්රශ්නය: A は B ですか。 (A wa B desu ka?)
උදාහරණ:
ඔබට කෙනෙකුගේ නම ඇසීමට අවශ්ය නම්:
お名前は何ですか。 (O-namae wa nan desu ka?) - ඔබේ නම කුමක්ද?
- お名前 (o-namae) - නම ('o' යනු ගෞරවාර්ථ පදයකි)
- 何 (nan) - කුමක්ද
පිළිතුර:
私はスニルです。 (Watashi wa Sunil desu.)
සංවාදයක උදාහරණයක්:
A මහතා: はじめまして。田中です。どうぞよろしくおねがいします。お名前は何ですか。
(Hajimemashite. Tanaka desu. Douzo yoroshiku onegaishimasu. O-namae wa nan desu ka?)
මුලින්ම හමුවීම සතුටක්. මම තනාකා. ඔබව ඇසුරු කිරීමට ලැබීම සතුටක්. ඔබේ නම කුමක්ද?
B මහතා: はじめまして。私はカマルです。どうぞよろしくおねがいします。
(Hajimemashite. Watashi wa Kamal desu. Douzo yoroshiku onegaishimasu.)
මුලින්ම හමුවීම සතුටක්. මම කමල්. ඔබව ඇසුරු කිරීමට ලැබීම සතුටක්.