ක්රියාකරුවන් කියන්නේ විචල්යයන් සහ අගයන් මත විවිධ මෙහෙයුම් (operations) සිදු කිරීමට යොදාගන්නා විශේෂ සංකේත. සරලවම කිව්වොත්, ගණන් හදන, සංසන්දනය කරන සහ තර්ක ගොඩනගන විදිහ තමයි මේ.
අපි ප්රධාන ක්රියාකරු වර්ග තුනක් ගැන බලමු.
මේවා සාමාන්ය ගණිත කර්ම සඳහා යොදාගන්නවා. අපි a = 10 සහ b = 3 ලෙස ගනිමු.
+ (එකතු කිරීම): a + b ප්රතිඵලය 13- (අඩු කිරීම): a - b ප්රතිඵලය 7* (ගුණ කිරීම): a * b ප්රතිඵලය 30/ (බෙදීම): a / b ප්රතිඵලය 3.333... (සැමවිටම දශම සංඛ්යාවක් ලබා දේ)// (පූර්ණ සංඛ්යා බෙදීම): a // b ප්රතිඵලය 3 (බෙදීමෙන් ලැබෙන පූර්ණ සංඛ්යාව පමණක් ලබා දේ)% (ශේෂය / Modulus): a % b ප්රතිඵලය 1 (බෙදූ විට ලැබෙන ඉතිරිය)** (බලය / Exponent): a ** b ප්රතිඵලය 1000 (10 හි 3 වන බලය)a = 10
b = 3
print("a + b =", a + b)
print("a * b =", a * b)
print("a / b =", a / b)
print("a // b =", a // b)
print("a % b =", a % b)
print("a ** b =", a ** b)
අගයන් දෙකක් සංසන්දනය කර, එහි ප්රතිඵලය True හෝ False ලෙස ලබා දීමට මේවා භාවිතා කරනවා. අපි x = 15 සහ y = 20 ලෙස ගනිමු.
== (සමානද?): x == y ප්රතිඵලය False. (වැදගත්: == යනු සංසන්දනයයි, = යනු පැවරීමයි).!= (අසමානද?): x != y ප්රතිඵලය True.> (වඩා වැඩිද?): y > x ප්රතිඵලය True.< (වඩා අඩුද?): x < y ප්රතිඵලය True.>= (වැඩි හෝ සමානද?): x >= 15 ප්රතිඵලය True.<= (අඩු හෝ සමානද?): y <= 15 ප්රතිඵලය False.x = 15
y = 20
print("x == y is", x == y)
print("x != y is", x != y)
print("y > x is", y > x)
බූලියන් අගයන් (True, False) එකිනෙක සම්බන්ධ කිරීමට හෝ ඒවායේ තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට මේවා යොදාගන්නවා.
and: කොන්දේසි දෙකම True නම් පමණක්, ප්රතිඵලය True වේ.or: කොන්දේසි වලින් එකක් හෝ True නම්, ප්රතිඵලය True වේ.not: ප්රතිඵලය අනෙක් පැත්ත හරවයි (True නම් False කරයි, False නම් True කරයි).age = 25
has_ticket = True
# and උදාහරණය
print("Can watch movie?", age > 18 and has_ticket) # ප්රතිඵලය: True
# or උදාහරණය
is_rainy = False
is_sunny = True
print("Good weather?", is_rainy or is_sunny) # ප්රතිඵලය: True
# not උදාහරණය
print("Is it NOT rainy?", not is_rainy) # ප්රතිඵලය: True
pen_price = 15
book_count = 3
book_price = 120
total_cost = pen_price + (book_count * book_price)
print(f"සම්පූර්ණ මිල: රු.{total_cost}")සම්පූර්ණ මිල: රු.375ඕනෑම සංඛ්යාවක් 2න් බෙදූ විට ශේෂය 0 නම්, එය ඉරට්ටේ සංඛ්යාවකි.
number = 24
is_even = (number % 2 == 0)
print(f"{number} ඉරට්ටේ සංඛ්යාවක්ද? {is_even}")24 ඉරට්ටේ සංඛ්යාවක්ද? Truemarks = 65
pass_mark = 50
is_passed = marks >= pass_mark
print(f"ශිෂ්යයා සමත්ද? {is_passed}")ශිෂ්යයා සමත්ද? Truetotal_minutes = 140
hours = total_minutes // 60
minutes = total_minutes % 60
print(f"{total_minutes} යනු පැය {hours} සහ විනාඩි {minutes} කි.")140 යනු පැය 2 සහ විනාඩි 20 කි.වයස 65ට වැඩි නම් හෝ ශිෂ්යයෙක් නම් වට්ටමක් ලැබේ.
age = 20
is_student = True
is_eligible_for_discount = age > 65 or is_student
print(f"වට්ටමක් සඳහා සුදුසුද? {is_eligible_for_discount}")වට්ටමක් සඳහා සුදුසුද? Trueවයස 10ට අඩු නම් සහ දෙමාපියන් සමඟ පැමිණේ නම් ප්රවේශය නොමිලේ.
child_age = 8
with_parent = True
free_entry = child_age < 10 and with_parent
print(f"නොමිලේ ඇතුල් විය හැකිද? {free_entry}")නොමිලේ ඇතුල් විය හැකිද? Truesaved_username = "user123"
entered_username = "User123"
is_match = (saved_username == entered_username)
print(f"පරිශීලක නාම ගැලපේද? {is_match}")පරිශීලක නාම ගැලපේද? Falseis_locked = False
can_open = not is_locked
print(f"දොර විවෘත කළ හැකිද? {can_open}")දොර විවෘත කළ හැකිද? Trueලකුණු 80ත් 100ත් අතර නම් A සාමාර්ථයකි.
score = 92
is_A_grade = score >= 80 and score <= 100
print(f"A සාමාර්ථයක්ද? {is_A_grade}")A සාමාර්ථයක්ද? TruePython වලදී ගුණ කිරීම සහ බෙදීම, එකතු කිරීමට සහ අඩු කිරීමට පෙර සිදු වේ.
result = 5 + 2 * 3
print("5 + 2 * 3 =", result) # 2*3=6, 6+5=11
result_with_brackets = (5 + 2) * 3
print("(5 + 2) * 3 =", result_with_brackets) # 5+2=7, 7*3=215 + 2 * 3 = 11
(5 + 2) * 3 = 21