Laravel යනු කුමක්ද?
Laravel යනු වෙබ් යෙදුම් (web applications) නිර්මාණය කිරීම සඳහා භාවිතා කරන, නොමිලේ ලබා දෙන, විවෘත මූලාශ්ර (open-source) PHP framework එකකි.
සරලව කිවහොත්, මෙය වෙබ් අඩවි සහ වෙබ් යෙදුම් වේගවත්ව සහ ක්රමවත්ව නිර්මාණය කිරීමට උපකාරී වන මෙවලම් කට්ටලයක් (toolkit) වැනිය. අප මුල සිට සියල්ලම කේත (code) කරනවා වෙනුවට, Laravel මගින් දැනටමත් සකසා ඇති බොහෝ දේවල් අපට ලබා දේ. මෙය හරියට ගෙයක් හදන විට, මුල සිටම ගඩොල්, සිමෙන්ති හදනවා වෙනුවට, සූදානම් කළ බිත්ති, ජනෙල් භාවිතා කිරීමක් වැනිය.
Laravel ජනප්රිය වීමට හේතු
- ✨ Elegant Syntax: Laravel කේත කියවීමට සහ ලිවීමට ඉතා පහසුය. එය ඉතා පිරිසිදු සහ අලංකාරවත්ව සකසා ඇත.
- 🚀 වේගවත් සංවර්ධනය (Rapid Development): Laravel මගින් ලබා දෙන මෙවලම් නිසා ඉතා කෙටි කාලයකින් සංකීර්ණ යෙදුම් පවා නිර්මාණය කළ හැක.
- 🛡️ ඉහළ ආරක්ෂාව (High Security): SQL injection, cross-site scripting (XSS) වැනි පොදු ආරක්ෂක තර්ජන වලින් යෙදුම ආරක්ෂා කිරීමට Laravel හි built-in පහසුකම් ඇත.
- 👥 විශාල ප්රජාව සහ සහාය (Large Community): ලොව පුරා විශාල සංවර්ධකයින් පිරිසක් Laravel භාවිතා කරන නිසා, ගැටළුවක් ඇති වූ විට උපකාර ලබාගැනීමට ඉතා පහසුය.
- 📚 විශිෂ්ට ලියකියවිලි (Excellent Documentation): Laravel භාවිතා කරන ආකාරය පිළිබඳව ඉතා පැහැදිලි සහ සවිස්තරාත්මක උපදෙස් මාලාවක් (documentation) ඔවුන්ගේ නිල වෙබ් අඩවියේ ඇත.
MVC ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය (Architecture)
Laravel, MVC (Model–View–Controller) නම් ගෘහ නිර්මාණ රටාව අනුගමනය කරයි. මෙය යෙදුමක කේත, කොටස් තුනකට සංවිධානය කර තබාගැනීමේ ක්රමයකි.
Model 🧠
දත්ත සමග වැඩ කරන කොටස මෙයයි. දත්ත ගබඩාව (database) සමග සන්නිවේදනය කිරීම, දත්ත ලබා ගැනීම, ගබඩා කිරීම සහ යාවත්කාලීන කිරීම Model මගින් සිදු කරයි.
View 🎨
පරිශීලකයාට පෙනෙන කොටස (User Interface) මෙයයි. Model එකෙන් ලැබෙන දත්ත පරිශීලකයාට පෙන්වීම View මගින් සිදු කරයි. (උදා: HTML පිටු)
Controller ⚙️
මෙය Model සහ View අතර සම්බන්ධීකාරකයා ලෙස ක්රියා කරයි. පරිශීලක ඉල්ලීම් (requests) භාරගෙන, Model එකට අවශ්ය දේ දන්වා, ලැබෙන දත්ත View එකට යොමු කිරීම Controller මගින් සිදු කරයි.
භාවිතා කරන මෙවලම් සහ තාක්ෂණයන්
මෙම පාඨමාලාව සඳහා අප පහත සඳහන් මෙවලම් භාවිතා කරමු:
- PHP: Laravel framework එක නිර්මාණය කර ඇති ප්රධාන පරිගණක භාෂාව.
- MySQL: අපගේ යෙදුමේ දත්ත (උදා: පරිශීලක නාම) ගබඩා කර තබාගන්නා දත්ත ගබඩාව (database).
- XAMPP: අපගේ පරිගණකය වෙබ් සර්වර් (web server) එකක් ලෙස ක්රියා කිරීමට අවශ්ය Apache, MySQL, සහ PHP යන සියල්ලම එකවර ස්ථාපනය කර දෙන මෘදුකාංගයකි.
- Composer: PHP සඳහා වන පැකේජ කළමනාකරුවෙකි (dependency manager). අපගේ Laravel ව්යාපෘතියට අවශ්ය අනෙකුත් කේත පුස්තකාල (libraries) ස්වයංක්රීයව බාගත කර කළමනාකරණය කිරීමට මෙය උපකාරී වේ.
- VS Code (Visual Studio Code): අපගේ කේත ලිවීම සඳහා භාවිතා කරන text editor එක.