මේ දක්වා ඔබ ක්රියාපද (食べます, 行きます වැනි) භාවිතා කළා. නමුත් ඒවායේ අතීත කාලය හෝ නිශේධ (negative) ස්වරූපය සාදාගන්නේ කෙසේද? ජපන් භාෂාවේ ක්රියාවන් ප්රකාශ කිරීමේ හදවත වන "ක්රියාපද සංයෝජනය" (verb conjugation) ගැන මෙම පාඩමෙන් අපි ඉගෙන ගනිමු. මෙය ඉතා වැදගත් පාඩමකි, එබැවින් හොඳ අවධානයෙන් අධ්යයනය කරන්න!
ජපන් ක්රියාපදයක් ඉගෙන ගැනීමේදී, එහි මූලික ආකාර දෙකක් ගැන ඔබ දැනගත යුතුය.
මෙය ක්රියාපදයක මූලික, "අමු" ස්වරූපයයි. ශබ්දකෝෂ වල (dictionaries) ක්රියාපදයක් සොයන විට හමුවන්නේ මෙම ආකාරයයි. සියලුම Dictionary Form ක්රියාපද 'u' ශබ්දයකින් (උදා: u, ku, su, mu, ru) අවසන් වේ.
උදා: 食べる (taberu) - to eat, 飲む (nomu) - to drink, 行く (iku) - to go.
මෙය ක්රියාපදයක ආචාරශීලී (polite) ස්වරූපයයි. ඔබ මේ දක්වා භාවිතා කළේ මෙම ආකාරයයි. දෛනික සංවාද වලදී, විශේෂයෙන් ඔබ එතරම් නොදන්නා අය සමඟ කතා කරන විට, මෙම ආකාරය භාවිතා වේ.
උදා: 食べます (tabemasu) - eat/will eat, 飲みます (nomimasu) - drink/will drink, 行きます (ikimasu) - go/will go.
ජපන් ක්රියාපදයක් සංයෝජනය කරන ආකාරය තීරණය වන්නේ එය අයත් වන කාණ්ඩය (group) අනුවයි. සියලුම ජපන් ක්රියාපද මෙම ප්රධාන කාණ්ඩ 3න් එකකට අයත් වේ. Dictionary Form එක අනුව අපට කාණ්ඩය හඳුනාගත හැක.
මෙය විශාලතම ක්රියාපද කාණ්ඩයයි. මෙම ක්රියාපදවල Dictionary Form එක 'u' ශබ්දයකින් අවසන් වේ. නමුත් る (ru) වලින් අවසන් වන ක්රියාපද වලදී, る අක්ෂරයට පෙර 'i' හෝ 'e' ශබ්දයක් නොමැති නම් පමණක් ඒවා Group 1 ට අයත් වේ.
Masu Form සෑදීම: අවසාන 'u' ශබ්දය, 'i' ශබ්දයක් බවට හරවා ます (masu) එකතු කරන්න.
| Dictionary Form | වෙනස් වන ආකාරය | Masu Form | සිංහල තේරුම |
|---|---|---|---|
| 行く (iku) | ku → ki | 行きます (ikimasu) | යනවා |
| 飲む (nomu) | mu → mi | 飲みます (nomimasu) | බොනවා |
| 話す (hanasu) | su → shi | 話します (hanashimasu) | කතා කරනවා |
| 会う (au) | u → i | 会います (aimasu) | හමුවෙනවා |
මෙම ක්රියාපද හඳුනාගැනීම සහ සංයෝජනය කිරීම ඉතා පහසුය. මේවායේ Dictionary Form එක හැමවිටම る (ru) වලින් අවසන් වන අතර, る අක්ෂරයට පෙර 'i' හෝ 'e' ශබ්දයක් ඇත (iru / eru).
Masu Form සෑදීම: අවසාන る (ru) අක්ෂරය අයින් කර, ඒ වෙනුවට ます (masu) එකතු කරන්න.
| Dictionary Form | වෙනස් වන ආකාරය | Masu Form | සිංහල තේරුම |
|---|---|---|---|
| 食べる (taberu) | ru → masu | 食べます (tabemasu) | කනවා |
| 見る (miru) | ru → masu | 見ます (mimasu) | බලනවා |
| 寝る (neru) | ru → masu | 寝ます (nemasu) | නිදාගන්නවා |
මෙම කාණ්ඩයට අයත් වන්නේ ප්රධාන ක්රියාපද දෙකක් පමණි. මේවාට නිශ්චිත නීතියක් නොමැති නිසා, ඒ ආකාරයෙන්ම මතක තබාගත යුතුය.
| Dictionary Form | Masu Form | සිංහල තේරුම |
|---|---|---|
| する (suru) | します (shimasu) | කරනවා |
| 来る (kuru) | 来ます (kimasu) | එනවා |
දැන් ඔබ ක්රියාපදයක මූලික ます ආකාරය සාදාගන්නා හැටි දන්නවා. දැන් අපි එය වර්තමාන, අතීත, ස්ථිර (affirmative) සහ නිශේධ (negative) ආකාර 4ට හරවන ආකාරය බලමු. මෙය ඉතා සරලයි!
අපි උදාහරණයට 飲みます (nomimasu - බොනවා) යන ක්රියාපදය ගනිමු.
| Affirmative (ස්ථිර) | Negative (නිශේධ) | |
|---|---|---|
| Present / Future (වර්තමාන / අනාගත) |
飲みます (nomimasu) බොනවා / බොයි |
飲みません (nomimasen) බොන්නේ නැහැ / බොන එකක් නැහැ |
| Past (අතීත) |
飲みました (nomimashita) බිව්වා |
飲みませんでした (nomimasen deshita) බිව්වේ නැහැ |
දැන් ඔබ ඉගෙනගත් දේ භාවිතා කර වාක්ය සාදා බලමු.
A: 昨日、何をしましたか。
(Kinou, nani o shimashita ka?)
ඊයේ මොනවද කළේ?
B: 私は映画を見ました。
(Watashi wa eiga o mimashita.)
මම චිත්රපටියක් බැලුවා.
A: 今朝、コーヒーを飲みましたか。
(Kesa, koohii o nomimashita ka?)
අද උදේ කෝපි බිව්වද?
B (ස්ථිර පිළිතුර): はい、飲みました。
(Hai, nomimashita.)
ඔව්, බිව්වා.
B (නිශේධ පිළිතුර): いいえ、飲みませんでした。
(Iie, nomimasen deshita.)
නැහැ, බිව්වේ නැහැ.