සුභ පැතුම්! ඔබ ජපන් භාෂාවේ මූලික අඩිතාලම සාර්ථකව නිම කර ඇත. දැන්, වාක්ය එකට සම්බන්ධ කරමින්, වඩාත් සංකීර්ණ සහ ස්වභාවික අදහස් ප්රකාශ කිරීමට කාලයයි. මෙම පාඩමෙන්, ජපන් ව්යාකරණයේ ඇති ඉතාම වැදගත් සහ ප්රයෝජනවත් අංගයක් වන て形 (Te-form) ගැන අපි ඉගෙන ගනිමු.
Te-form යනු ක්රියාපදයක තවත් එක් සංයෝජනයකි. එය තනිවම කාලය (tense) ප්රකාශ නොකළත්, වාක්ය කොටස් සම්බන්ධ කිරීමට, ඉල්ලීම් කිරීමට, අවසර ඉල්ලීමට සහ තවත් බොහෝ දේ සඳහා යොදාගනී. Te-form සාදන ආකාරය ක්රියාපද කාණ්ඩය (verb group) අනුව වෙනස් වේ.
Dictionary form එකේ අවසාන る (ru) අයින් කර て (te) එකතු කරන්න.
食べる (taberu) → 食べて (tabete)
見る (miru) → 見て (mite)
මෙම ක්රියාපද දෙක ඒ ආකාරයෙන්ම මතක තබාගත යුතුය.
する (suru) → して (shite)
来る (kuru) → 来て (kite)
මෙම කාණ්ඩය සංයෝජනය කිරීමේදී, dictionary form එකේ අවසාන අක්ෂරය අනුව නීතිය වෙනස් වේ. මෙය මුලදී සංකීර්ණ බවක් පෙනුනත්, පුහුණුවෙන් පහසු වනු ඇත.
| Dictionary Form එක අවසන් වන්නේ... | එය වෙනස් වන්නේ... | උදාහරණ |
|---|---|---|
| う, つ, る (u, tsu, ru) | って (tte) | 会う (au) → 会って (atte) 待つ (matsu) → 待って (matte) |
| む, ぶ, ぬ (mu, bu, nu) | んで (nde) | 飲む (nomu) → 飲んで (nonde) 遊ぶ (asobu) → 遊んで (asonde) |
| く (ku) | いて (ite) | 書く (kaku) → 書いて (kaite) |
| ぐ (gu) | いで (ide) | 泳ぐ (oyogu) → 泳いで (oyoide) |
| す (su) | して (shite) | 話す (hanasu) → 話して (hanashite) |
දැන් ඔබ Te-form සාදන ආකාරය දන්නවා. අපි දැන් එය භාවිතා කරන්නේ කෙසේදැයි බලමු.
"මම මෙය කර, පසුව එය කළා" යන අර්ථයෙන්, ක්රියා සිදු වූ අනුපිළිවෙලට දැක්වීමට Te-form භාවිතා කරයි. වාක්යයේ කාලය (tense) තීරණය වන්නේ අවසාන ක්රියාපදයෙන් පමණි.
朝、シャワーを浴びて、朝ごはんを食べます。
(Asa, shawā o abite, asagohan o tabemasu.)
උදේ, නාලා, උදේ ආහාරය ගන්නවා.
昨日、図書館へ行って、本を読みました。
(Kinou, toshokan e itte, hon o yomimashita.)
ඊයේ, පුස්තකාලයට ගිහින්, පොතක් කියෙව්වා. (අවසාන ක්රියාපදය 読みました නිසා මුළු වාක්යයම අතීත කාල වේ.)
යමකින් යමක් කරන ලෙස ආචාරශීලීව ඉල්ලා සිටීමට, ක්රියාපදයේ Te-form එකට ください (kudasai) එකතු කරන්න.
ちょっと待ってください。
(Chotto matte kudasai.)
කරුණාකර ටිකක් ඉන්න.
ゆっくり話してください。
(Yukkuri hanashite kudasai.)
කරුණාකර සෙමින් කතා කරන්න.
"මම මෙය කළාට කමක් නැද්ද?" යන අර්ථයෙන් අවසර ඉල්ලීමට, ක්රියාපදයේ Te-form එකට もいいですか (mo ii desu ka) එකතු කරන්න.
A: この写真を撮ってもいいですか。
(Kono shashin o totte mo ii desu ka?)
මේ පින්තූරය ගත්තාට කමක් නැද්ද?
B (අවසර දීම): はい、いいですよ。
(Hai, ii desu yo.) - ඔව්, කමක් නැහැ.
B (අවසර නොදීම): すみません、ちょっと...
(Sumimasen, chotto...) - සමාවෙන්න, ටිකක්... (ආචාරශීලීව ප්රතික්ෂේප කිරීමකි).
යමක් "කිරීමට අවශ්යයි" හෝ "කිරීමට ආසයි" යනුවෙන් පැවසීමට මෙම ක්රමය භාවිතා වේ. මෙය ඔබගේ පෞද්ගලික ආසාවන් ප්රකාශ කිරීමට ඉතා වැදගත් වේ.
සාදන ආකාරය: ක්රියාපදයක ます (masu) form එකෙන් ます ඉවත් කර, たいです (tai desu) එකතු කරන්න.
行きます (ikimasu) → 行きたいです (ikitai desu) - යන්න ආසයි
食べます (tabemasu) → 食べたいです (tabetai desu) - කන්න ආසයි
私は日本へ行きたいです。
(Watashi wa Nihon e ikitai desu.)
මට ජපානයට යන්න ආසයි.
お寿司が食べたいです。
(O-sushi ga tabetai desu.)
මට සුෂී කන්න ආසයි.