ඒකකය 6 – මෘදුකාංගය බෙදාහැරීමට සූදානම් කිරීම (Packaging) 📦

ඔබ නිර්මාණය කළ Notes App එක ඔබේ පරිගණකයේ ඉතා හොඳින් ක්‍රියා කරයි. නමුත්, Python ස්ථාපනය කර නොමැති ඔබේ යහළුවෙකුට එය භාවිතා කිරීමට අවශ්‍ය නම් කුමක් කළ යුතුද? ඔබ ඔවුන්ට Python install කරන්න කියා, ඉන්පසු ඔබේ `.py` ගොනුව ලබා දෙනවාද? එය ඉතා අපහසු ක්‍රියාවලියකි.

පිළිතුර වන්නේ, අපගේ Python කේතය, ඕනෑම Windows පරිගණකයක ක්‍රියාත්මක වන තනි .exe ගොනුවක් බවට පත් කිරීමයි. මෙම ක්‍රියාවලිය "පැකේජ් කිරීම" (Packaging) ලෙස හැඳින්වේ. මේ සඳහා අපි PyInstaller නම් ඉතා ප්‍රයෝජනවත් මෙවලමක් භාවිතා කරමු.

PyInstaller මඟින් අපගේ `.py` කේත ගොනුව, එයට අවශ්‍ය සියලුම લાઇబ్రරි (tkinter වැනි), සහ Python interpreter එක පවා එකතු කර, තනි, ස්වාධීන `.exe` ගොනුවක් සාදා දෙනු ලබයි.

පියවර 1: PyInstaller ස්ථාපනය කිරීම

PyInstaller යනු බාහිර මෙවලමක් බැවින්, අපි එය පළමුව `pip` භාවිතයෙන් ස්ථාපනය කරගත යුතුය. ඔබේ පරිගණකයේ Command Prompt (CMD) එක විවෘත කර, පහත විධානය (command) ටයිප් කර Enter ඔබන්න.

pip install pyinstaller

මෙම විධානය මඟින් `pip` (අපේ Python App Store එක) අන්තර්ජාලයට සම්බන්ධ වී PyInstaller මෙවලම බාගත කර, ඔබේ පරිගණකයේ ස්වයංක්‍රීයව ස්ථාපනය කරනු ඇත. සාර්ථකව ස්ථාපනය වූ පසු ඔබට පණිවිඩයක් දිස්වනු ඇත.

පියවර 2: PyInstaller විධානය ක්‍රියාත්මක කිරීම

දැන් PyInstaller ස්ථාපනය කර ඇති නිසා, අපගේ Notes App එක `.exe` ගොනුවක් බවට පත් කිරීමට කාලයයි. (ඔබට අවශ්‍ය නම් Calculator ව්‍යාපෘතිය වුවද මෙසේ සකස් කළ හැක).

  1. පළමුව, Command Prompt (CMD) එකේ, ඔබගේ ව්‍යාපෘති ෆෝල්ඩරය ඇති ස්ථානයට යන්න. ඒ සඳහා cd විධානය භාවිතා කරන්න. (උදා: cd Documents\PythonApps)
  2. ඉන්පසු, පහත විධානය ක්‍රියාත්මක කරන්න. මෙහි myapp.py වෙනුවට, ඔබ `.exe` කිරීමට බලාපොරොත්තු වන ඔබගේ Python ගොනුවේ නම යොදන්න.
pyinstaller --onefile --windowed myapp.py

මෙම විධානයේ කොටස් තේරුම් ගනිමු:

  • pyinstaller: අප විසින් ක්‍රියාත්මක කරන මෙවලම.
  • --onefile: මෙම විකල්පය මඟින් සියල්ලම (කේතය, લાઇబ్రරි, etc.) එකම, තනි .exe ගොනුවකට අසුරන ලෙස PyInstaller වෙත දන්වයි. මෙය බෙදාහැරීම ඉතා පහසු කරයි.
  • --windowed: අපගේ යෙදුම GUI එකක් නිසා, එය ක්‍රියාත්මක වන විට පසුබිමෙන් එන කළු පැහැති console/CMD වින්ඩෝව නොපෙන්වා සිටීමට මෙය උපකාරී වේ.
  • myapp.py: ඔබ .exe ගොනුවක් බවට පත් කිරීමට බලාපොරොත්තු වන ඔබගේ ප්‍රධාන Python ගොනුවේ නම.

මෙම විධානය ක්‍රියාත්මක කළ පසු, PyInstaller විසින් ඔබේ කේතය විශ්ලේෂණය කර, අවශ්‍ය ගොනු එකතු කර, `.exe` ගොනුව නිර්මාණය කිරීමට පටන් ගනී. මෙම ක්‍රියාවලියට මිනිත්තුවක් පමණ ගත විය හැක.

පියවර 3: .exe ගොනුව බෙදාගැනීම

PyInstaller ක්‍රියාවලිය සාර්ථකව අවසන් වූ පසු, ඔබේ ව්‍යාපෘති ෆෝල්ඩරය තුළ build සහ dist නමින් නව ෆෝල්ඩර දෙකක් සෑදී ඇති බව ඔබට පෙනෙනු ඇත.

ඔබට අවශ්‍ය ගොනුව ඇත්තේ dist ෆෝල්ඩරය තුළය.

එම dist ෆෝල්ඩරය විවෘත කළ විට, ඔබගේ මෘදුකාංගයේ නමින් ඇති .exe ගොනුව (උදා: myapp.exe) ඔබට දැකගත හැක. දැන් ඔබට මෙම .exe ගොනුව copy කර, zip කර, ඕනෑම Windows පරිගණකයක් ඇති යහළුවෙකුට ලබා දිය හැක. ඔවුන්ට Python ස්ථාපනය කර නොතිබුණත්, එය double-click කිරීමෙන් ඔබේ මෘදුකාංගය භාවිතා කිරීමට හැකි වනු ඇත! 🚀